Betekent dat nu dat mensen eigenlijk geprogrammeerde robots zijn die maar op één manier kunnen reageren? Nee, een mens is meer dan zijn type. Wanneer je je eigen type kent is het mogelijk je automatische typereacties te onderbreken. Je kunt dan iets anders doen wat naar de ander toe effectiever is en voor jezelf bevredigender. Kennis van je eigen enneagramtype en dat van anderen vermeerdert je kwaliteit van leven, en de kwaliteit van je communicatie met anderen. Het enneagramtype zegt uitsluitend iets over je innerlijke patroon, je besturingssoftware.

Besturingssoftware
Waar bestaat die besturingssoftware uit? De kern ervan is wat je belangrijkste drijfveer is. Voor het ene type is dat het zoeken naar veiligheid en zekerheid, voor het volgende type het streven naar harmonieuze relaties, voor het derde type gewaardeerd willen worden voor wat hij doet, enzovoort. Die drijfveer bepaalt waar je aandacht automatisch heen gaat. Iemand die in de eerste plaats veiligheid en zekerheid wil is extra attent op gevaar en vraagt zich af of iemand wel te vertrouwen is.Iemand die harmonieuze relaties wil is gespitst op mogelijke conflicten. En iemand die gewaardeerd wil worden voor wat hij doet is bezorgd over de indruk die hij maakt. Ieder type neemt de wereld door een bepaalde bril waar. De preoccupatie van het type wordt als het ware uitvergroot. Het is niet zo dat je de aandachtspunten van andere typen niet kunt zien. In feite zijn ze allemaal heel herkenbaar voor iedereen. Maar de andere punten zijn niet steeds op de voorgrond van je aandacht. Het aandachtspunt van je eigen type wel. Ieder type is overgevoelig voor zaken die zijn streven dreigen te saboteren. Daar reageert hij emotioneel op. Zo is type 6 (streven naar veiligheid en zekerheid) erg gevoelig voor het gevoel belazerd te worden, en type 5 (streven naar onafhankelijkheid) voor inbreuk op zijn territorium.

Negen drijfveren
Het enneagram beschrijft negen basisdrijfveren. Zeven van de negen komen overeen met de hoofdzonden van het katholicisme. In de derde/vierde eeuw na de gewone jaartelling kende het christendom er nog negen. Monniken, de zogenoemde woestijnvaders, werden geïnterviewd over wat bij het bidden en mediteren tussen hen en God stond. Dat bleken negen verschillende neigingen te zijn: gramschap, hoogmoed, ijdelheid, afgunst, hebzucht, angst, onmatigheid, onkuisheid, traagheid. De principes van het enneagram waren in de derde/vierde eeuw dus al bekend. Twee van de negen neigingen zijn in de loop der kerkgeschiedenis verdwenen. IJdelheid werd met hoogmoed geïdentificeerd. Angst werd als de vreze des Heren positief geduid. Zo bleven er zeven hoofdzonden over. De basisdrijfveer beoogt het verlangen te realiseren.